ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
333
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بسيار جنانك بباب صفرائى ياذ كردم باز يحيى ماسويه مىكويذ كى جون سودائى بوذ علاج مانندهى بلغمى بايذ كردن و بضماد شوصه تخم كرنب و مرزنگوش و بيه « 1 » كهن بايذ افزوذن . اكنون بس كنم و بذات الريه مشغول كردم « 1 » . فى ذات الريه « 2 » اين ذات الريه آماسى بوذ بشوشه و نشان وى آن بوذ كى تبى بوذ نرم مانند « 3 » تب بلغمى و بوذ كهر نماز ديكر تب قوىتر شوذ و بقراط مىكويد كى ذات الريه بيشتر بلغمى بوذ « 4 » و ذات الجنب از مرّه اعنى گش « 4 » و بوذ كى از بس ذات الجنب بديذ آيذ و بوذ كى از پس نزلها كرم ( f . 263 ) بديد آيذ يا از بس خناق و اعراض وى اين بوذ : تنكى دم « 5 » و دشوارى دم زذن و هرچ برآيذ سوزان برآيذ از كلو و تب دايم و جشمها اماسيذه نمايذ و رخسارها سرخ شوذ بوقت تب و تمدّد و كرانى يابذ اندر سينه و علاج وى ماننده بوذ بعلاج ذات - الجنب به همان جيزها علاج بايذ كردن . و كر قوّت بجاى بوذ و از بس خناق و نزله آمذه بوذ فصد كند و اكر « 6 » از بس ذات الجنب آمذه بوذ و قوّت بجاى نبوذ فصد نبايذ كردن و كر حجامت كند بر بشت روا بوذ و طبيخ زوفا خرد خورد جنانك ياذ كردم و كشكاب جنانك بباب ذات الجنب ياذ كردم و شكم نرم كند بحقنه نرم و دايم
--> ( 1 - 1 ) - ف : بط كهن ببايذ افزودن اكنون بكذريم ازين باب و بذات الريه آييم . ( 2 ) - ف : باب فى ذات الرية ( 3 ) - ف : مانندهء ( 4 - 4 ) - در « ب ه » ، با علامت « لا - الى » مشخص شده و بجاى آن افزوده است : ظ . و ذات الريه از . . . تيز باشد ، نسخه ف : و ذات الجنب از مره يعنى كش ( 5 ) - ب ه : نفس ( 6 ) - ف : و كر